මවක් ගර්භණී සමයේදී (Pregnancy) සහ මව්කිරි දෙන සමයේදී (Breastfeeding) තමන් ගන්නා ආහාර ගැන දෙවරක් සිතිය යුතු බව ඇත්තකි. නමුත් “අම්මා කෙනෙකුට ජීවිතේ කිසිම කාලෙක (සදාකාලිකවම) කන්න හොඳ නැති” විශේෂිත ආහාර වර්ග කියා දෙයක් වෛද්ය විද්යාවේ නැත.
කෙසේ වෙතත්, ගර්භණී සහ මව්කිරි දෙන කාල සීමාවන් තුළ මවගේ සහ දරුවාගේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් නොගත යුතුම/සීමා කළ යුතුම ආහාර වර්ග කිහිපයක් තිබේ. වෙබ් අඩවියකට සුදුසු පරිදි සකස් කළ එම ලිපිය මෙන්න.
දරුවෙකු මෙලොවට බිහි කිරීම සහ හැදී වැඩීම අම්මා කෙනෙකුගේ ජීවිතයේ සුන්දරම මෙන්ම වගකීම් සහගතම කාලයයි. මේ කාලය තුළ අම්මා ගන්නා ආහාර සෘජුවම කුස තුළ සිටින දරුවාට සහ කිරි උරා බොන බිළිඳාට බලපායි. එබැවින් මෙම විශේෂිත කාල වකවානුව තුළ අම්මා කෙනෙකු සිරුරට අහිතකර ඇතැම් ආහාර වලින් සම්පූර්ණයෙන්ම වැළකී සිටීම හෝ සීමා කිරීම අනිවාර්ය වේ.
1. අමු හෝ බාගෙට පිසූ මස්, මාළු සහ බිත්තර
අමු හෝ බාගෙට තැම්බූ ආහාරවල Listeria, Salmonella, සහ E. coli වැනි භයානක බැක්ටීරියා අඩංගු විය හැක.
- ගැටලුව: මෙය මවට දැඩි අජීර්ණ තත්ත්වයන් ඇති කරන අතර, ගර්භණී සමයේදී ගබ්සා වීම් (Miscarriage) හෝ අකල් ප්රසූත සලසා දීමට පවා හේතු විය හැක.
- මතක තබා ගන්න: මස්, මාළු හෝ බිත්තර ආහාරයට ගැනීමේදී ඒවා හොඳින් තැම්බී/පිසී ඇති බව තහවුරු කරගන්න. (උදා: බාගෙට තැම්බූ බිත්තර (Bullseye) ආහාරයට ගැනීමෙන් වළකින්න).
2. මර්කරි (Mercury) අධික මාළු වර්ග
මාළු කියන්නේ ගොඩක් පෝෂණීය කෑමක් වුණත්, ගැඹුරු මුහුදේ වෙසෙන ඇතැම් ලොකු මාළු වර්ගවල රසදිය (Mercury) ප්රතිශතය ඉතා ඉහළයි.
- නොගත යුතු මාළු: තලපත් (Sailfish), මෝර මස් (Shark), කෙලවල්ලා (Tuna) වැනි ලොකු මාළු වර්ග සීමා කරන්න.
- ගැටලුව: රසදිය ශරීරගත වීමෙන් කුස තුළ සිටින බබාගේ මොළයේ සහ ස්නායු පද්ධතියේ වර්ධනයට බාධා ඇති වේ. 대신 ලෙඩැල්ලන්, සාලයන්, හුරුල්ලන් වැනි කුඩා මාළු ආහාරයට ගන්න.
3. නොපිසූ (අමු) පැපොල් සහ අන්නාසි (ගර්භණී සමයේදී)
ලංකාවේ සමාජයේ පවතින මතයක් වුණත්, මෙහි විද්යාත්මක සත්යතාවයක්ද පවතී.
- ගැටලුව: ගැට (අමු) පැපොල් වල අඩංගු ‘Latex’ නැමැති කිරි ද්රව්යය මඟින් ගර්භාෂය සංකෝචනය කර (Uterine contractions) ගබ්සා වීම් ඇති කළ හැක. අන්නාසි වල ඇති ‘Bromelain’ එන්සයිමයද ගර්භාෂ ගෙල මෘදු කර අකල් ප්රසූත ඇති කිරීමට ඉඩ ඇත.
- මතක තබා ගන්න: හොඳින් ඉදුණු පැපොල් සුළු ප්රමාණයක් ආහාරයට ගැනීම ගැටලුවක් නොවේ.
4. ඇල්කොහොල් (මත්පැන්) සහ දුම්වැටි
ගර්භණී හෝ මව්කිරි දෙන කාලයේදී මත්පැන් ගැනීම සපුරා තහනම්ය.
- ගැටලුව: ඇල්කොහොල් සෘජුවම වැදෑමහ (Placenta) හරහා සහ මව්කිරි හරහා බබාට ගමන් කරයි. මේ නිසා බබාගේ මානසික සහ ශාරීරික වර්ධනය අඩාල වන ‘Fetal Alcohol Syndrome’ තත්ත්වය ඇති විය හැක.
5. කැෆේන් (Caffeine) අධික ලෙස භාවිතය (කෝපි සහ තේ)
දවස පුරා තේ හෝ කෝපි කෝප්ප ගණනාවක් බීම මේ කාලයේදී සුදුසු නැත.
- ගැටලුව: කැෆේන් අධිකව සිරුරට ලැබීමෙන් බබාගේ උපත් බර අඩු වීම (Low birth weight) සිදු විය හැක. මව්කිරි දෙන මවක් කෝපි ගොඩක් බිව්වොත් බබාට නින්ද නොයාම සහ නොසන්සුන්කාරී බව ඇති වේ.
- නිර්දේශය: දවසකට කෝපි හෝ තේ කෝප්ප 1-2 කට සීමා කරන්න.
6. නොසෝදා ගන්නා එළවළු සහ පලතුරු
පසෙහි ඇති Toxoplasma නමැති පරපෝෂිතයා නොසෝදා කන එළවළු සහ පලතුරු ලෙලි මතුපිට තිබිය හැක. මෙය කලලයට ඉතා අහිතකර බැවින් හැමවිටම පලතුරු සහ එළවළු හොඳින් සෝදා පිරිසිදු කර ආහාරයට ගන්න.
අවසාන වශයෙන්:
අම්මා කෙනෙකුට තමන් ආස කරන කෑමක් කන්න බැරි සදාකාලික තහනමක් නැත. මව්කිරි දීම නතර කළ පසු සාමාන්ය පරිදි ඕනෑම සෞඛ්යාරක්ෂිත ආහාරයක් ගැනීමට මවකට පූර්ණ නිදහස ඇත. වැදගත් වන්නේ මෙම විශේෂිත සංවේදී කාල වකවානුව තුළ තමන් ගන්නා ආහාරය පිරිසිදු සහ පෝෂණීය එකක් බවට වගබලා ගැනීම පමණි.
