කාර්යබහුල ලෝකයක අපට අමතක වන අපේම ලේ කිරි කඳුළු
නූතන තරඟකාරී සමාජ රටාව ඇතුළේ ජීවිතය ජයගන්න දුවන දිවීමක් අපිට තියෙනවා. ඒ දිවීම පිටුපස තියෙන්නේ “දරුවන්ට හොඳ අනාගතයක් හදලා දීම” කියන උදාර අරමුණ වෙන්න පුළුවන්. හැබැයි, ඒ අනාගතය හදන අතරතුර, දරුවාගේ “වර්තමානය” අපිට මඟහැරෙනවා නම්, එතැන තියෙන්නේ බරපතළ ඛේදවාචකයක්.
දෙමව්පියන්ට තමන්ගේ දරුවා මඟහැරීම (Parental Neglect/Emotional Unavailability) කියන්නේ සෙල්ලම් බඩු, ඇඳුම් පැළඳුම් හෝ සල්ලි නොදී සිටීම විතරක් නෙවෙයි. දරුවෙක් මානසිකව, ආවේගාත්මකව සහ කාලය අතින් මඟහැරීම ඊට වඩා දරුණුයි. මේ මඟහැරීම දරුවෙකුගේ මුළු ජීවිතයටම මොනතරම් නරක විදිහට බලපානවාද කියන එක ගැන අපි ගැඹුරින් කතා කළ යුතුමයි.
1. දරුවා තනිවීම සහ “ආරක්ෂිත හැඟීම” (Security) ගිලිහී යාම
දරුවෙකුට මෙලොව තියෙන ලොකුම රැකවරණය සහ ආරක්ෂාව තමයි අම්මා සහ තාත්තා. තමන්ට ප්රශ්නයක් ආවාම, බයක් හිතුණාම හෝ සතුටක් දැනුණාම ඒක බෙදාගන්න දෙමව්පියන් ළඟ නැතිනම්, දරුවා තුළ ලොකු අනාරක්ෂිත බවක් නිර්මාණය වෙනවා.
“ලෝකෙම මාව ප්රතික්ෂේප කළත් මගේ අම්මයි තාත්තයි මාත් එක්ක ඉන්නවා” කියන විශ්වාසය දරුවෙකුට අහිමි වුණොත්, ඔවුන් මුළු සමාජය දෙසම බලන්නේ සැකයෙන් සහ බයෙන්.
2. අඩු ආත්ම අභිමානය (Low Self-Esteem)
අම්මා, තාත්තා කාර්යබහුල වෙලා තමන්ව මඟහරින කොට දරුවා උපන්ගෙයිම හිතන්න පටන් ගන්නේ, “මම වටින්නේ නැති කෙනෙක්, ඒකයි අම්මටයි තාත්තටයි මට වඩා වැඩ වැදගත්” කියලා. මේ සිතුවිල්ල දරුවාගේ ආත්ම අභිමානය බිංදුවටම ඇද දමනවා. තමන්ගේම දෙමව්පියන්ගෙන් අවධානයක්, ආදරයක් නොලැබෙන දරුවෙක් ලොකු මහත් වුණාමත් තමන් ආදරය ලබන්න සුදුසු කෙනෙක් නෙවෙයි කියන හීනමානයෙන් පෙළෙන්න පුළුවන්.
3. වැරදි ආදේශක (Wrong Substitutes) වෙත යොමුවීම
දෙමව්පියන්ගෙන් ලැබිය යුතු අවධානය සහ සෙනෙහස නොලැබෙන හිස්තැන පුරවන්න දරුවන් වෙනත් දේවල් සොයා යනවා.
- තාක්ෂණයට ඇබ්බැහි වීම: ජංගම දුරකථන, වීඩියෝ ක්රීඩා සහ සමාජ මාධ්ය (Social Media) වලට දරුවන් දැඩිව ඇබ්බැහි වෙන්නේ දෙමව්පියන්ගේ මඟහැරීම නිසා ඇතිවන පාලුව මකාගන්නයි.
- වැරදි ආශ්රය: තමන්ට ආදරය පෙන්වන ඕනෑම බාහිර පුද්ගලයෙක් (ඔහු මොන වගේ කෙනෙක්දැයි තේරුම් ගැනීමට තරම් දරුවා මුහුකුරා ගොස් නැත) විශ්වාස කරන්න පෙළඹෙනවා. මෙය දරුවන් අපයෝජනයන්ට ලක්වීමට, මත්ද්රව්ය වලට සහ වැරදි ක්රියාවලට යොමුවීමට ඇති ඉඩකඩ බෙහෙවින් වැඩි කරයි.
4. චිත්තවේගී සහ හැසිරීම් ගැටලු (Emotional & Behavioral Issues)
අම්මා තාත්තා තමන්ව මඟහරින කොට, සමහර දරුවන් දෙමව්පියන්ගේ අවධානය දිනාගන්න “වැරදි හැසිරීම්” ප්රදර්ශනය කරන්න පටන් ගන්නවා.
- අධික ලෙස කේන්ති යාම සහ මුරණ්ඩු වීම.
- පාසල් වැඩපාලු මඟහැරීම සහ ලකුණු අඩු කරගැනීම.
- අධික ලෙස නිහඬ වී තනිවීමට උත්සාහ කිරීම (Depression තත්ත්වයන් දක්වා යා හැකියි).
ඔවුන් නොදැනුවත්වම සමාජයට පණිවිඩයක් දෙනවා “අනේ මාව දිහා බලන්න, මට උදව් කරන්න” කියලා.5. අනාගත සබඳතා බිඳවැටීම
ළමා කාලයේදී දෙමව්පියන්ගෙන් නිසි ආදරයක් නොලැබුණු දරුවන් වැඩිහිටියන් වූ පසු සාර්ථක පවුල් ජීවිත හෝ ආදර සබඳතා පවත්වාගෙන යන්න අසමත් වන බව මනෝවිද්යාත්මකව ඔප්පු වී තිබෙනවා. ඔවුන් එක්කෝ අන් අයව ඕනෑවට වඩා සැක කරනවා, නැත්නම් කාටවත් ආදරය කරන්න හෝ ආදරය පිළිගන්න දන්නේ නැති මිනිසුන් බවට පත් වෙනවා.
අප ප්රේමයෙන් ප්රමාද වැඩිද? (දෙමව්පියන් සඳහා පණිවිඩය)
මුදල්, යාන වාහන, ඉහළම පාසල් මේ හැමදේකටම වඩා දරුවෙකුට වටින්නේ අම්මාගේ සහ තාත්තාගේ “කාලය සහ අවධානයයි”. දරුවෙකුට මඟහැරුණු ළමා කාලය නැවත කවදාවත් සල්ලි වලට ගන්න බැහැ.
- දවසට විනාඩි 30ක්: කොච්චර වැඩ තිබුණත් දවසකට විනාඩි 30ක් හෝ පැයක් දුරකථනය, රූපවාහිනිය පැත්තකින් තියලා දරුවා එක්ක විතරක් කතා කරන්න, සෙල්ලම් කරන්න වෙන් කරන්න.
- ඇහුම්කන් දෙන්න: දරුවා කියන කුඩාම, නිස්සාරම දේ පවා ඉතාම උනන්දුවෙන් අහන් ඉන්න. එයින් ඔවුන්ට දැනෙන්නේ තමන් වැදගත් කෙනෙක් කියලයි.
- ආදරය වචන කරන්න: “මම ඔයාට ආදරෙයි, ඔයා මගේ ජීවිතේ ලොකුම වස්තුව” කියලා දරුවාට නිතර පවසන්න, වැළඳගන්න.
අවසාන අදහස:
අපි හම්බ කරන්නේ, මහන්සි වෙන්නේ අපේ දරුවන් වෙනුවෙන්මයි. හැබැයි ඒ හම්බ කරන අතරතුර, දරුවාගේ අතින් අල්ලගෙන ඇවිදින්න, ඔවුන්ගේ හුරතල් බස් අහන්න අපිට වෙලාවක් නැත්නම්, ඒ හැම මහන්සියකින්ම ඇති ඵලය කුමක්ද? දරුවන්ට ලෝකය දිනන්න පදනම දමන්නේ දෙමව්පියන්ගේ ආදරයයි. ඔවුන්ව මඟ නොහැර, ඔවුන් අසලින්ම රැඳෙමු.
