PCOS (Polycystic Ovary Syndrome) හෙවත් ඩිම්බ කෝෂ ආශ්රිත හෝමෝන අසමතුලිතතාවය
වර්තමාන සමාජයේ තරුණියන් සහ කාන්තාවන් අතර ඉතා බහුලව දක්නට ලැබෙන සෞඛ්ය ගැටලුවක් ලෙස PCOS හැඳින්විය හැකිය. මෙය ප්රජනක පද්ධතිය ආශ්රිතව හටගන්නා හෝමෝන අසමතුලිතතාවයකි. නිසි අවබෝධය සහ ජීවන රටාවේ වෙනස්කම් මගින් මෙම තත්ත්වය ඉතා සාර්ථකව පාලනය කළ හැකිය.
PCOS යනු කුමක්ද?
සාමාන්යයෙන් කාන්තාවකගේ ඩිම්බ කෝෂ මගින් ස්ත්රී හෝමෝන (Estrogen සහ Progesterone) ස්රාවය කරන අතර ඉතා සුළු ප්රමාණයකින් පුරුෂ හෝමෝන (Androgens) ද ස්රාවය කරයි. PCOS තත්ත්වයේදී සිදු වන්නේ, මෙම පුරුෂ හෝමෝන ස්රාවය වීම සාමාන්ය ප්රමාණයට වඩා වැඩි වීමයි. මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස ඩිම්බ කෝෂ තුළ කුඩා දිය බුබුළු වැනි ගෙඩි (Cysts) රාශියක් හට ගන්නා අතර, නියමිත පරිදි ඩිම්බ මෝචනය වීම (Ovulation) අඩාල වේ.
රෝග ලක්ෂණ
PCOS පවතින කාන්තාවන් අතර පොදුවේ දැකිය හැකි ලක්ෂණ කිහිපයකි:
- අක්රමවත් ඔසප් වීම: ඔසප් චක්රය ප්රමිතියකට සිදු නොවීම හෝ මාස ගණනාවක් ඔසප් නොවී තිබීම.
- අනවශ්ය ලෙස රෝම වැවීම: මුහුණේ, නිකටේ සහ ශරීරයේ අනවශ්ය ලෙස රෝම වර්ධනය වීම (Hirsutism).
- කුරුලෑ ඇතිවීම: සම අධික ලෙස තෙල් සහිත වීම සහ මුහුණේ, පිටේ කුරුලෑ හටගැනීම.
- සිරුරේ බර වැඩිවීම: කෙටි කාලයකින් ශරීරයේ බර වැඩිවීම සහ එය පාලනය කර ගැනීමට අපහසු වීම.
- හිසකෙස් සිහින් වීම: හිසකෙස් අධික ලෙස ගැලවී යාම.
- සමේ වර්ණය වෙනස් වීම: බෙල්ල පිටුපස, කිහිලි වැනි ස්ථානවල සම ඝන වී කළු පැහැ ගැන්වීම.
PCOS ඇතිවීමට බලපාන හේතු
විද්යාත්මකව නිශ්චිතම හේතුවක් තවමත් සොයාගෙන නොමැති වුවද, ප්රධාන සාධක දෙකක් බලපාන බව විශ්වාස කෙරේ: - ඉන්සියුලින් ප්රතිරෝධය (Insulin Resistance): සිරුරේ නිපදවන ඉන්සියුලින් හෝමෝනය නිසි ලෙස ක්රියා නොකිරීම නිසා රුධිරයේ සීනි මට්ටම ඉහළ යයි. මෙය පුරුෂ හෝමෝන වැඩි කිරීමට බලපායි.
- ප්රවේණික සාධක: පවුලේ මවට හෝ සහෝදරියකට මෙම තත්ත්වය ඇත්නම් වැළඳීමේ අවදානම වැඩිය.
මෙහි ඇති සංකූලතා මොනවාද?
නියමිත පරිදි ප්රතිකාර හෝ පාලනයක් සිදු නොකළහොත් දිගුකාලීනව පහත ගැටලුවලට මුහුණ දීමට සිදුවිය හැකිය: - දරුවන් පිළිසිඳ ගැනීමේ අපහසුව (Infertility).
- දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියාව වැළඳීමේ අවදානම.
- අධික රුධිර පීඩනය සහ හෘද රෝග.
- මානසික අවපීඩනය සහ කාංසාව.
පාලනය කරන්නේ කෙසේද?
PCOS සම්පූර්ණයෙන්ම සුව කළ නොහැකි වුවද, පහත ක්රම මගින් එය ඉතා හොඳින් පාලනය කළ හැකිය: - ආහාර පාලනය: පිෂ්ඨය (Sugar & Starch) අධික ආහාර සීමා කර, කෙඳි සහිත එළවළු, පලා වර්ග සහ ප්රෝටීන් සහිත ආහාර වැඩිපුර ලබා ගැනීම.
- නිතිපතා ව්යායාම: දිනකට අවම වශයෙන් විනාඩි 30ක් පමණ ක්රියාශීලී වීම මගින් ඉන්සියුලින් ක්රියාකාරිත්වය ක්රමවත් කර බර පාලනය කර ගත හැකිය.
- බර පාලනය: සිරුරේ බර 5% – 10% ප්රමාණයකින් අඩු කර ගැනීම පවා හෝමෝන සමතුලිත කිරීමට විශාල පිටුවහලක් වේ.
- වෛද්ය උපදෙස්: ඔසප් චක්රය ක්රමවත් කිරීමට සහ අනෙකුත් රෝග ලක්ෂණ පාලනය කිරීමට වෛද්යවරයෙකු විසින් නියම කරනු ලබන ඖෂධ ලබා ගැනීම.
මතක තබා ගන්න: PCOS යනු ඔබව දුර්වල කරන රෝගයක් නොවේ. නිවැරදි ජීවන රටාවකට හුරු වීමෙන් ඔබට සාමාන්ය සහ නිරෝගී ජීවිතයක් ගත කිරීමටත්, මව් පදවිය ලැබීමටත් පූර්ණ හැකියාව පවතී.
