ගැබිණි වියේදී ඇතිවන දත් සහ විදුරුමස් ගැටළු
බොහෝ මව්වරුන් මුහුණ දෙන තවත් ගැටළුවක් වන්නේ උදෑසන වමනය යාමයි (Morning Sickness). වමනය සමඟ ආමාශයේ ඇති අම්ල මුඛයට පැමිණීම නිසා දත් වල ආරක්ෂිත ස්ථරය වන ‘එනමලය’ දිය වීමට පටන් ගනී. වමනය කළ වහාම දත් මැදීම නොකළ යුත්තේ එවිට දත් මතුපිට මෘදු වී ඇති නිසා බුරුසුවට ගෙවී යාම වැඩි වන බැවිනි. ඒ වෙනුවට මුඛය පිරිසිදු වතුරෙන් හෝ දිය කරගත් බේකින් සෝඩා ස්වල්පයකින් සෝදා හැර, විනාඩි 30කට පමණ පසු දත් මැදීම වඩාත් සුදුසුයි.
ගර්භණී සමයේදී ඇතැම් මව්වරුන්ගේ විදුරුමස් මත කුඩා ගෙඩි වැනි ලෙලි මතු විය හැකියි. මේවා ‘ගැබිණි සමයේ ගැටිති’ (Pregnancy Tumors) ලෙස හැඳින්වුවත් මේවා පිළිකාමය තත්ත්වයන් නොවේ. සාමාන්යයෙන් මේවා වේදනා රහිත වන අතර දරුවා ලැබීමෙන් පසු ඉබේම නැති වී යයි. කෙසේ වෙතත්, මේවා නිසා කෑම ගැනීමට හෝ දත් මැදීමට බාධාවක් වන්නේ නම් දන්ත වෛද්ය උපදෙස් ලබා ගැනීම අත්යවශ්යයි.
මෙම කාලසීමාව තුළදී මව ලබා ගන්නා ආහාර රටාවද දන්ත සෞඛ්යයට සෘජුවම බලපායි. ගැබිණි මව්වරුන්ට නිතර නිතර ආහාර ගැනීමට සිතෙන අතර (Cravings), බොහෝ විට ඔවුන් පැණිරස හෝ ඇඹුල් සහිත ආහාර වලට වැඩි කැමැත්තක් දක්වයි. මෙවැනි ආහාර ගැනීමෙන් පසු මුඛය පිරිසිදු නොකළහොත් දත් දිරායාමේ වේගය වැඩි වේ. එබැවින් සෑම ප්රධාන හෝ අතුරු පසකටම පසු මුඛය සේදීමට පුරුදු වීම ඉතා වැදගත්ය.
පැරණි සමාජයේ පැවති “සෑම දරුවෙකුටම මවගේ දතක් අහිමි වේ” යන මතය මිථ්යාවකි. මව නිසි පරිදි කැල්සියම් සහිත ආහාර ලබා ගන්නේ නම් සහ මුඛ සෞඛ්යය රැක ගන්නේ නම් දත් ආරක්ෂා කරගත හැකියි. ගර්භණී සමයේ මුල් මාස 3 තුළ හෝ දෙවන මාස 3 තුළ අනිවාර්යයෙන්ම දන්ත වෛද්ය පරීක්ෂණයකට සහභාගී වන්න. එහිදී දත් පිරිසිදු කරගැනීම (Scaling) සහ අවශ්ය ප්රතිකාර කරගැනීමෙන්, මුඛයේ ඇති වන ආසාදන නිසා දරුවා අඩු මාසයෙන් ලැබීම වැනි සංකූලතා පවා වළක්වා ගත හැකියි.
